Nieuw vanaf 1 april: waterdichte tracering van miljoenen tonnen baggerspecie voor hoogwaardig hergebruik

Grondbank zet schouders onder waterdichte kringloop van baggerspecie in Vlaanderen

Vanaf 1 april zal bodembeheerorganisatie Grondbank bagger- en ruimingspecie uit Vlaamse waterlopen traceren om de kwaliteit bij hergebruik zorgvuldig te waarborgen. Vlaanderen heeft jaarlijks 10 miljoen ton bagger- en ruimingspecie voorhanden. De bouw wendt meer dan 60 % aan voor hoogwaardige toepassingen zoals funderings- en stabilisatielagen. Door het traceringssysteem van Grondbank toe te passen, neemt de circulaire bouweconomie in onze regio verder een hoge vlucht.

Ruimen van grachten - bron : Provincie  Oost-Vlaanderen
Ruimen van grachten - bron : Provincie Oost-Vlaanderen

Grondbank past zijn systeem al 15 jaar succesvol toe op transport van uitgegraven grond. Die grondverzetsregeling baseert zich op het Europese standstill-principe dat waakt over het behoud van milieukwaliteit van de bodem. Regelmatige steekproeven zijn daarbij cruciaal. Dit systeem met duidelijke normen, maakt Vlaanderen koploper in Europa om vlot en veilig uitgegraven grond te vervoeren van de ene plaats naar de andere. Met als gevolg dat de bouw momenteel meer dan 90 % van de uitgegraven bodem hergebruikt. Binnenkort zal dit systeem ook toegepast worden op bagger- en ruimingsspecie waardoor Grondbank nu uitgroeit tot de draaischijf bij uitstek van het hoogwaardig hergebruik van grond en van baggerspecie. In totaal goed voor bijna 27 miljoen ton aan transporten.

Hergebruik neemt toe sinds 2010

Wie bagger- en ruimingsspecie een nieuwe bestemming wil geven, dient zich te houden aan de VLAREMA-wetgeving en dient bijgevolg een grondstofverklaring bij OVAM aan te vragen. Dat is al langer het geval. Nieuw is de cruciale rol van Grondbank met haar traceringssysteem en kwaliteitsbewaking om hoogwaardig hergebruik te stroomlijnen en verder te kunnen aanmoedigen. Hoogwaardig hergebruik van bagger- en ruimingsspecie kent immers steeds meer toepassingen.

Bagger- en ruimingspecie bestaat uit specie die wordt gebaggerd of geruimd uit bevaarbare en onbevaarbare waterlopen. Zo heb je ontginners van Scheldezand. Dat zijn bedrijven die zand recupereren uit de Schelde. Het is afkomstig uit onderhoudsbaggerwerken. Noodzakelijk om de toegankelijkheid tot de haven te vrijwaren. De specie wordt ontwaterd om als alternatieve grondstof te kunnen dienen. Dat gebeurt doorgaans in een slib- of grondrecyclagecentrum

Volgens de laatste gegevens uit 2015 telt Vlaanderen 10 280 828 ton bagger- en ruimingsspie waarvan 6 776 612 ton wordt ingezet als alternatieve grondstof. De aannemerij is de voornaamste afnemer. De overige hergebruikte specie dient vooral om groeven, graverijen, dokken en putten op te vullen. In 2010 ging het nog om 2 170 000 ton als alternatieve grondstof. De opmerkelijke stijging in de daaropvolgende jaren is het gevolg van een verdrievoudiging van de baggerwerken. Daardoor is het benutten van een primaire grondstof zoals zand aanzienlijk teruggelopen in de sector bij funderings-, drainage en stabilisatielagen. Daarnaast is baggerspecie een alternatief voor klei bij de inrichting en afwerking van een stortplaats.

Bron: MDO jaarverslag 2015

Weilanddepot voor baggerspecie
Weilanddepot voor baggerspecie

Brede waaier aan toepassingen van baggerspecie

Naast ingeburgerde toepassingen in de bouw zoals het inzetten als alternatieve grondstof voor funderings- en stabilisatielagen, verkent de sector nieuwe mogelijkheden:

  • Het zand dat vrijkomt bij baggerwerken kan gebruikt worden als bouwstof voor dijkwerken als aan bepaalde milieu-hygiënische criteria voldaan is.
  • Er loopt momenteel een testproject van KU Leuven en VITO om filterkoeken - dat is de residu van slib - als cementvervanger in te zetten. De aangewende technologie vermaalt de filterkoeken. Opwarmen tot hoge temperatuur en vervolgens afkoelen leidt tot een glazige substantie die reactief is met cement waardoor een deel ervan kan vervangen worden. Dit lijkt te leiden tot een verlaging van de CO² uitstoot. Momenteel testen onderzoekers de duurzaamheid uit van dit nieuwe bouwmateriaal.
  • In Nederland wordt onderzocht hoe gedroogde baggerspecie kan worden gebruikt om de veenweidegebieden weer op niveau te brengen. Daarvoor wordt de specie gemengd met andere afvalstoffen van lokale oorsprong, zoals mest en groenafval. De testen lopen bij lokale melkveehouders.
  • In Groot-Brittannië bekijkt men hoe erosie in ecologisch waardevolle kreken een halt kan worden toegeroepen door met baggerspecie natuurlijke oevers te verstevigen.
  • Enz.

>>> Meer info over Grondbank ?  www.grondbank.be